De criminalisering van de Marokkaanse gemeenschap

“Ownee toch niet weer een manifest” dacht ik bij het zien van de kop Marokkanen pakken Marokkanen aan. Mijn vermoeden bleek te kloppen. De nieuwskop had betrekking op een in de volkskrant gepubliceerd manifest met als doel de Marokkaanse gemeenschap te wijzen op de eigen verantwoordelijkheid als het gaat om het tegengaan van criminaliteit onder Marokkaanse jongeren. Persoonlijk vinden wij manifesten maar een vorm van symbool politiek. Het is weinig concreet en het heeft veelal geen enkele invloed.

In het manifest wordt constant gesproken over een gebrek aan initiatieven vanuit de Marokkaanse gemeenschap. Wij zien echter een hele andere ontwikkeling. Deze ontwikkeling is tweezijdig. Enerzijds zien wij een toename van het aantal initiatieven vanuit de lokale gemeenschappen. Steeds meer mensen zetten zich oprecht in voor anderen. Hier is echter vrijwel geen publieke aandacht voor. Moskeeen en andere organisaties zijn een broedplaats van maatschappelijke initiatieven en leiderschap. Allemaal zonder overheidssubsidie. Anderzijds zien wij een negatieve ontwikkeling als het gaat om de onafhankelijkheid van lokale initiatieven. Steeds vaker worden lokale initiatieven in rap tempo geïnstitutionaliseerd door de gemeente of de wijkwelzijnsinstelling. Bewoners mogen alleen initiatieven ontplooien als deze binnen het bestaande systeem van het wijkwelzijnsbeleid passen. Het eigenaarschap van de gemeenschap wordt als het ware afgenomen met alle negatieve gevolgen van dien. Een recent voorbeeld van deze institutionalisering van lokale initiatieven is de crisis rondom het drie generatie centrum in de Utrechtse wijk Kanaleneiland:

“Het driegeneratiecentrum was inderdaad een initiatief van vrouwen in de wijk, maar de beroepskrachten van Doenja maakten zich er snel meester van. Die drie ton werd door Doenja beheerd en de vrouwen uit de wijk die in het bestuur zaten, kregen geen inzicht in de besteding van het geld. Kortom, die drie ton is opgegaan aan de kosten van beroepskrachten en daar zijn de vrouwen in de wijk geen spat wijzer van geworden” (allesoverutrecht.nl).

Het bestaande welzijnssysteem zorgt voor een groot continuïteitsprobleem. Zodra het geld op is stopt het initiatief. Wij vinden het des te opmerkelijker dat het manifest vooral de nadruk legt op een erg arbeidsintensieve aanpak. Het stuk is duidelijk geschreven vanuit de visie van een welzijnsprofessional en niet vanuit wat betrokken bewoners wenselijk maar ook haalbaar achten. Dit is dan ook niet verwonderlijk want de actiegroep die het manifest heeft opgesteld bestaat voornamelijk uit welzijnsprofessionals. Dus uit mensen die betaald krijgen voor hun werk met Marokkanen itt de grote groep mensen uit de Marokkaanse gemeenschap die het vrijwillig doet. Het opmerkelijke aan het manifest is dat er telkens wordt gesproken over dè Marokkaanse gemeenschap. Je zou haast denken dat er sprake is van een homogene Marokkaanse gemeenschap. Ibrahim Wijbenga, een van de initiatiefnemers, zei in een ander artikel juist het volgende: “’Migranten’ zijn gedegradeerd tot een homogeen blok. De mens erachter is weggevallen. Met alle generalisaties en vooroordelen vandien”. Met dit laatste zijn wij het eens. Dit is inderdaad het geval. Als wij dit doortrekken naar jongerenoverlast lijkt het alsof dit wordt gezien als een Marokkaanse uitvinding. Zijn schijnbaar onoplosbare jongerenproblemen wel zo Marokkaanse gemeenschap eigen? Professionals hebben net zo goed grote moeite met de aanpak van autochtone jongerenoverlast. Een voorbeeld speelt in de Utrechtse wijk de Meern. Hierbij zorgen Nederlandse jongeren voor enorm veel overlast tot ergernis van de lokale bewoners. Politie, wijkwelzijn en de gemeente zijn al jaren bezig maar zonder succes. Het komt een beetje over als: “nou wij weten als professionals eigenlijk niet hoe wij ons werk moeten doen dus leggen wij de schuld bij een ander”. In dit geval is de ander een niet bestaande entiteit, namelijk dè Marokkaanse gemeenschap.

De vraag is dan ook of het aan de gemeenschap en de jongeren ligt of juist aan een incompetent systeem. Is het dan wel zo raadzaam om vanuit een professionele kijk te adviseren over een mogelijke aanpak. Zijn deze professionals niet zo ingebed in het systeemdenken vanuit de overheid / justitie en welzijnssector? De maatschappelijke problemen zijn het welzijnssysteem ontstegen. Het systeem is steeds vaker niet in staat om te gaan met bepaalde maatschappelijke problemen. Zo was er vanuit de overheid grote weerstand tegen voedselbanken. Deze pasten immers niet in het systeem waarmee de overheid maatschappelijke problemen aanpakte. Vanuit de wetenschap wordt er in dat geval gesproken over een institutionele leemte. Doordat maatschappelijke problemen zich ontwikkelen en het systeem niet mee ontwikkelt ontstaat er op een gegeven moment een leemte tussen beide.

Wij hebben grote problemen met de toon van het manifest. Het manifest moest o.a. de criminalisering van de Marokkanen tegengaan maar werkt deze enkel in de hand. Het goede werk van verschillende organisaties en individuen binnen de Marokkaanse gemeenschap wordt genegeerd. Wij zien niet zozeer een probleem bij het aantal initiatieven vanuit de Marokkaanse gemeenschap maar wel bij de facilitering van initiatieven door dan wel de gemeente dan wel de wijkwelzijnsinstellingen. Lokale initiatieven moeten zich nog al te vaak conformeren aan het welzijnssysteem of het gemeentelijke beleid. Wij zien liever een conformatie aan de wensen vanuit lokale gemeenschappen. Dit heeft bij lange na niet alleen betrekking op de Marokkaanse of islamitische gemeenschappen maar op alle gemeenschappen.

Islam Democraten – afdeling Utrecht

Op 12-10-2009 in Nieuws, Opinie (465 views)